Po obiedzie zostało kilka ziemniaków i szkoda wyrzucać je do kosza? Ugotowane bulwy są świetną bazą do placków, kotletów, kopytek, zapiekanek i chrupiących przekąsek. Pokazuję, co zrobić z ugotowanych ziemniaków, jak dopasować danie do ich konsystencji oraz jak bezpiecznie przechować resztki.
Najlepsze pomysły zależą od konsystencji ziemniaków
- Placki i kotleciki przygotujesz nawet z niewielkiej porcji resztek.
- Kopytka i kluski wychodzą najlepiej z ziemniaków suchych, wystudzonych i przeciśniętych przez praskę.
- Zapiekanka to najprostszy sposób na większą ilość ugotowanych bulw.
- Smażenie na mocno rozgrzanej patelni przywraca ziemniakom chrupkość.
- Resztki włóż do lodówki w ciągu 2 godzin i zjedz najlepiej w ciągu 2-3 dni.
Co można zrobić z ugotowanych ziemniaków na szybko
Jeśli mam tylko kilka ziemniaków i nie chcę uruchamiać piekarnika, najczęściej kroję je w grube plastry albo kawałki i smażę na maśle klarowanym lub oleju. Z cebulą, czosnkiem, majerankiem i pieprzem powstaje prosty dodatek gotowy w 10-15 minut. Ziemniaki z lodówki mają mniej wody, dlatego łatwiej tworzą rumianą skórkę niż świeżo ugotowane.
Dobrym rozwiązaniem jest też szybki omlet ziemniaczany. Na jedną porcję wystarczą 2 jajka, około 200 g ziemniaków, łyżka posiekanej cebuli, sól i pieprz. Dodaję jeszcze szczypiorek albo kawałek sera, a całość smażę pod przykryciem, aż jajka się zetną.
- Podsmażane ziemniaki pasują do jajka sadzonego, kiełbasy i kwaśnego mleka.
- Omlet ziemniaczany sprawdza się jako szybkie śniadanie lub kolacja.
- Grzanki ziemniaczane można obtoczyć w przyprawach i zapiec w 220°C przez około 15 minut.
Nie przesadzam z mieszaniem na patelni. Jeśli będziesz ciągle przewracać kawałki, rozpadną się, zanim zdążą się zrumienić. Daję im 3-4 minuty spokoju z każdej strony, a dopiero potem obracam.
Placki i kotleciki, czyli najlepszy sposób na resztki
Ugotowane ziemniaki można rozgnieść widelcem lub przecisnąć przez praskę, a następnie połączyć z jajkiem i odrobiną mąki. Na 500 g ziemniaków zwykle wystarcza 1 jajko i 2-3 łyżki mąki. Masa powinna być miękka, ale dawać się formować. Zbyt duża ilość mąki sprawi, że placki będą ciężkie i gumowate.
Placki ziemniaczane z ugotowanych bulw
Do masy dodaję sól, pieprz, czosnek, koperek lub natkę pietruszki. Formuję niewielkie placuszki i smażę je na cienkiej warstwie tłuszczu po 3-4 minuty z każdej strony. Mniejsze placki są łatwiejsze do odwracania i mają przyjemniejszą, chrupiącą powierzchnię.
Można wzbogacić je startym żółtym serem, fetą, podsmażonym boczkiem albo kukurydzą. W wersji bardziej ulicznej podaję je z kwaśną śmietaną, sosem czosnkowym i szczypiorkiem. To prosty patent na przekąskę, która wygląda ciekawiej niż zwykłe odgrzane ziemniaki.
Przeczytaj również: Jak zagęścić leczo? 5 metod na gęsty sos bez grudek
Kotlety ziemniaczane
Kotlety są bardziej sycące, bo do masy można dodać twaróg, pieczarki, szpinak, mięso z rosołu albo warzywa. Formuję grubsze krążki, obtaczam je w bułce tartej i smażę na średnim ogniu. Wystudzone ziemniaki wiążą masę lepiej, dlatego nie warto przygotowywać kotletów z bardzo ciepłego puree.
Jeśli masa jest zbyt rzadka, najpierw odstawiam ją na 10 minut. Ziemniaki wchłoną część wilgoci i często nie trzeba już dosypywać kolejnej porcji mąki.
Kopytka, kluski i gnocchi z ziemniaków z poprzedniego dnia
To dobry wybór, gdy zostało ich dużo, a nie tylko kilka sztuk. Klasyczne kopytka robię z ziemniaków, mąki pszennej i jajka. Orientacyjnie na 1 kg ugotowanych ziemniaków przypada około 200-250 g mąki, ale ilość zależy od odmiany i tego, ile wody wchłonęły podczas gotowania.
Ziemniaki przeciskam przez praskę, dodaję jajko i część mąki, a potem szybko zagniatam. Ciasto powinno być zwarte, lecz nie twarde. Im dłużej je wyrabiam, tym większe ryzyko, że kopytka wyjdą ciężkie.
- Kopytka podaję z masłem i bułką tartą, sosem grzybowym albo gulaszem.
- Kluski śląskie wymagają dodatku skrobi ziemniaczanej i najlepiej smakują z sosem.
- Gnocchi można doprawić parmezanem, szałwią lub pesto.
Najważniejsza zasada brzmi: mniej mąki, więcej delikatności. Jeśli ziemniaki są bardzo wilgotne, można podsuszyć je przez kilka minut na patelni albo odparować w garnku. Dzięki temu ciasto nie będzie wymagało dużej ilości dodatków.
Zapiekanki i przekąski z piekarnika
Większą porcję resztek najłatwiej zamienić w zapiekankę. Ziemniaki kroję w plastry i układam z cebulą, warzywami, serem oraz sosem na bazie śmietanki lub jogurtu. Piekę je w 200°C przez 20-30 minut, aż wierzch się zarumieni.
Do takiego dania pasują pieczarki, brokuły, kukurydza, szynka, kiełbasa i resztki pieczonego kurczaka. Nie trzeba dodawać wszystkich składników naraz. Najlepsze zapiekanki mają zwykle jeden wyraźny smak przewodni, na przykład grzyby z tymiankiem albo boczek z cebulą.
Na przekąskę przygotowuję kulki ziemniaczane. Do rozgniecionych ziemniaków dodaję ser, przyprawy i odrobinę bułki tartej, formuję kulki, panieruję i piekę przez około 20 minut. Można też usmażyć je na głębszym tłuszczu, ale pieczenie jest wygodniejsze i mniej obciąża kuchnię.
Jeśli zależy mi na mocno chrupiącej skórce, kulki lub kawałki ziemniaków smaruję cienko olejem i układam z odstępami. Stłoczone zaczną się dusić zamiast rumienić.
Jak dobrać pomysł do tego, co zostało w garnku
| Stan ziemniaków | Najlepsze zastosowanie | Co poprawi efekt |
|---|---|---|
| Suche i wystudzone | Kopytka, kluski, gnocchi | Mała ilość mąki i krótkie wyrabianie |
| Miękkie lub lekko wilgotne | Placki, kotlety, zapiekanka | Bułka tarta, ser albo odparowanie masy |
| Pokrojone w kawałki | Smażone ziemniaki, sałatka, zapiekanka | Mocno rozgrzana patelnia lub piekarnik |
| Rozgniecione puree | Kotlety, krokiety, kluski | Jajko, przyprawy i odpowiednie proporcje mąki |
Gdy ziemniaki są już wymieszane z masłem lub mlekiem, nie próbuję robić z nich kopytek. Takie puree lepiej sprawdzi się w kotletach, zapiekance albo jako masa do krokietów. Rodzaj resztek naprawdę ma znaczenie, bo nie każdą konsystencję da się naprawić dodatkiem mąki.
Do sałatki wybieram ziemniaki zwarte, które nie rozpadają się przy krojeniu. Dodaję ogórki kiszone, czerwoną cebulę, koperek i sos z majonezu wymieszanego z jogurtem. To prosty wariant, ale właśnie kontrast między kremowym sosem a kwaśnymi dodatkami robi tu największą różnicę.
Przechowywanie i odgrzewanie bez utraty smaku
Ugotowane ziemniaki przekładam do płaskiego pojemnika i schładzam możliwie szybko. Powinny trafić do lodówki, najlepiej w temperaturze poniżej 5°C, w ciągu około 2 godzin od zakończenia gotowania. W praktyce najbezpieczniej wykorzystać je w ciągu 2-3 dni, a maksymalnie nie przeciągać przechowywania ponad 4 dni.
Nie zostawiam ich na całą noc w garnku na kuchence. Jeśli ziemniaki stały długo w cieple, mają kwaśny zapach, śliską powierzchnię albo zmieniony smak, nie próbuję ich ratować przyprawami. Wyrzucenie podejrzanych resztek jest rozsądniejsze niż ryzyko zatrucia.
Najlepiej odgrzewać je na patelni, w piekarniku lub frytkownicy beztłuszczowej. Mikrofalówka jest szybka, ale często robi z nich miękką, wilgotną masę. Jeśli muszę jej użyć, podgrzewam ziemniaki krótkimi seriami i przykrywam je tylko częściowo.
Ziemniaki można zamrozić, szczególnie w formie kotletów, klusek lub gotowej zapiekanki. Same ugotowane kawałki po rozmrożeniu bywają wodniste, więc mrożenie lepiej sprawdza się po przetworzeniu niż jako sposób na zachowanie zwykłego dodatku do obiadu.
Najprostszy plan na smaczne drugie życie ziemniaków
Jeśli zostało mi mniej niż 300 g, wybieram placki, omlet albo smażone kawałki. Przy większej porcji przygotowuję kopytka, zapiekankę lub kotlety i część odkładam na później. Taki podział ogranicza marnowanie jedzenia, a jednocześnie pozwala uniknąć jedzenia tego samego dania przez kilka dni.
Moim zdaniem najlepszy efekt daje mocne doprawienie i dodanie jednego kontrastowego składnika. Kwaśny ogórek, świeże zioła, chrupiąca cebulka, pikantny sos albo ciągnący się ser potrafią całkowicie zmienić charakter wczorajszych ziemniaków. Dzięki temu resztki przestają być problemem, a stają się wygodną bazą na szybki obiad lub domową przekąskę.
